fa اثر باران اسیدی بر پاسخ های رشدی و بیوشیمیایی گیاه گندم علمی پژوهشی کاربردی S باران اسیدی که شکل مرطوب آلاینده­های گازی محسوب می­شود، دراثر ترکیب آلاینده­هایی مانند CO₂_، SO₂و NO₂ دراتمسفر با بخارآب در ابرها تشکیل می­شود. با افزایش غلظت این آلاینده­ها دراتمسفر میزان باران اسیدی نیز رو به افزایش است، باران اسیدی که مخلوطی از اسیدهای سولفوریک، نیتریک و کربنیک می­باشد، درخاک موجب تغییراتی مانند کاهش pH، زدایش عناصرغذایی­، افزایش آزادسازی فلزات­سمی و کاهش حاصلخیزی خاک می­شود، که نتیجه آن اعمال اثرات منفی  بر گیاهان است. در مطالعه حاضر طی یک دوره 32 روزه، گیاهان گندم تحت آبیاری و  برگ­پاشی با 4 تیمار باران اسیدی حاوی اسیدسولفوریک و اسید نیتریک با  pHهای 5/2و 5/3 و 5/4 و 6/5 قرار گرفتند، درحالی­که گیاهان شاهد با آب معمولی با 4/7pH=  آبیاری شدند. طبق نتایج، گیاهان­شاهد در تمام شاخص­های رشدی و فیزیولوژیکی بهتر از گیاهان تیمار باران اسیدی با pH های 5/2 و 5/3 بودند. هم­چنین گیاهان تیمار شده با باران اسیدی در pHهای 6/5 و 5/4 ، به غیراز شدت­فتوسنتز، محتوای رنگیزه­ها و قندهای محلول در سایر فاکتورها در سطح پایین­تری از گیاهان شاهد قرار داشتند. هم­چنین درpH های 5/3 و 5/2 ایجاد لکه­های سفید درهردو سطح برگ، خشک شدن راس و کنار­های برگ نیز مشاهده شد. Acid rain, which is a wet form of gaseous air pollutants, is formed when air pollutants such as SO₂, NO₂, CO₂ in atmosphere combine with water vapor of clouds. With the addition of concentration of these pollutants the amount of acid rain is increases. Acid rain that is the mixture of sulphuric acid, nitric acid and carbonic acid lead to change in the soil like the decrease in pH, nutrient liberation, the increase of releasing in toxic metals and the decline in fertility of soil that these cases results negative effects on plants. In present work wheat plants irrigated  and leaf spraied with  four treatments of acid rain which contain sulphuric acid and nitric acid with  pH= 2.5, 3.5, 4.5, 5.6 for a period of 32 days, whereas, control plants irrigated and leaf spraied by normal water at  pH= 7.4 . According to the results control plants in whole of growth and physiological indexes were better than treatments of  acid rain at pH= 2.5 and 3.5, also plants of acid rain treatment at pH= 4.5 and 5.6, were lower in other factors except photosynthetic rate, pigment content and carbohydrate content than control plants. Also acid rain at pH= 2.5 and 3.5 causes white spot in both surface of  leaf and tip and border atrophy. باران اسیدی , گندم , pH , شاخص‌های رشدی و فیزیولوژیکی , آسیب‌برگی , Acid rain , Wheat , pH , growth and physiological indexes , leaf damage , 70 81 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-83&slc_lang=fa&sid=1 G Rabani گلاره ربانی glarekhu@yahoo.com 1003194753284600111 1003194753284600111 Yes R Ezati رامین عزتی ezzati@khu.ac.ir 1003194753284600112 1003194753284600112 No دانشگاه خوارزمی