fa بررسی بافت‌‌های اولیه و ثانویه درتوده‌‌های گرانیتوئیدی شمال گلپایگان همراه با تجدید نظر در سن جای‌گیری آن‌ها بر اساس روابط صحرایی و فسیل شناسی توده‌های گرانیتوئیدی شمال شرق گلپایگان در یک مجموعه دگرگونی تیپ بارووین نفوذ کرده و در برخی نقاط موجب دگرگونی همبری در سنگ‌های مجاور خود شده‌اند. برخی از این توده‌ها در نمودار مثلثیQAP در قلمرو تونالیت، گرانودیوریت، گرانیت، آلکالی فلدسپار گرانیت، مونزوگرانیت، کوارتز دیوریت، کوارتزمونزونیت و کوارتز مونزودیوریت قرار می‌گیرند. دایک‌های آپلیتی و پگماتیتی نیز در حاشیه توده‌ها مشاهده می‌شود. بافت‌های موجود در این گرانیتوئیدها در دو بخش شامل بافت‌های اولیه(1. بافت گرانیتی، 2. بافت پوئی کیلیتی، 3. بافت گرانوفیری) و بافت‌های ثانویه(1. هم‌رشدی‌های پرتیتی، 2. میرمکیت، 3. کلریتنیراسیون، 4. سریسیتیزاسیون، 5. کائولینیزاسیون) بررسی شده‌اند. بررسی بافت و کانی‌شناسی گرانیتوئیدها از جمله دارا بودن درشت بلورهای فلدسپات پتاسیم و نیز وجود زیرکن‌های گردشده در برخی از گرانیتوئیدهای بررسی شده احتمالاً می‌تواند بیان کننده یکی از مشخصات گرانیتوئیدهای نوع S یا گرانیتوئیدهای با منشأ پوسته‌ای باشد. اما وجود بافت گرانوفیری در برخی دیگر از گرانیتوئیدها ازجمله تونالیت‌های منطقه نشان می‌دهد که این توده‌ها، از نوع پلاژیوگرانیت بوده، جزء گرانیتوئیدهای نوع I یا گرانیتوئیدهای با منشأ گوشته ای محسوب می‌شوند. همچنین وجود بافت میلونیتی در برخی دیگر ازگرانیتوئیدهای شمال شرق گلپایگان که در شمال روستای ورزنه و شمال روستای اسفاجرد رخ‌نمون دارند، نشان می‌دهد این توده‌ها هم‌زمان با یک فاز کوه‌زایی(لارامید) تشکیل شده‌اند. با توجه به بررسی‌های انجام شده بر اساس فسیل کونودونت به دست آمده از کالک شیست‌های متبلور و همچنین آکریتارژ به دست آمده از اسلیت‌های منطقه- که برای اولین بار در زون سنندج- سیرجان معرفی می‌شوند، سن سنگ‌های متامورفیک که به پرکامبرین نسبت داده شده بود تجدید نظر شده است و متعلق به پالئوزوئیک دانسته شده است. همچنین سن گرانیتوئیدهای منطقه جوان‌تر از ژوراسیک پسین و قدیمی‌تر از الیگوسن تعیین شد. این نوشتار دلایل و شواهد تجدید نظر در سن جایگیری گرانیتوئیدهای شمال گلپایگان را بر اساس روابط صحرایی و فسیل شناسی برای اولین باردر قالب یک مقاله ارائه می‌کند. بنابر این با بررسی بافت و تعیین سن توده‌های گرانیتوئیدی شمال گلپایگان می‌توان نتیجه گرفت که این توده‌ها هم‌سن نبوده‌اند، بلکه برخی از این توده‌ها(گرانیتوئیدهای دارای بافت گرانوفیریا گرانیتوئیدهای نوع I) در زمان ژوراسیک و اوائل کرتاسه در طی فرورانش و قبل از برخورد قاره‌ها به وجود آمده‌اند، برخی دیگر (گرانیتوئیدهای دریافت 21/07/85 پذیرش11/9/86 دارای بافت میلونیتی) هم‌زمان با برخورد قاره‌ها در اواخر کرتاسه و هم‌زمان با پایان دگرشکلی‌ها، در پایان حوادث کوه‌زایی تشکیل شده‌اند و در نهایت برخی از گرانیتوئیدها(اغلب گرانیتوئیدهای نوعS) در اواخر کرتاسه- پالئوسن پس از برخورد صفحه عربی با صفحه ایران به‌وجود آمده‌اند. The granitoidic masses from northeast of the Golpayegan area were intruded in a metamorphic complex of Barrovian type and the some area caused contact metamorphism in the adjacent rocks. These masses in the QAP triangular diagram consist of tonalite, granodiorite, granite, alkali feldspar granite, monzogranite, quartz diorite, quartz monzonite and quartz monzodiorite. The aplitic and pegmatitic dykes can also be observed on the rim of these masses. The textures of granitoids are mainly based on primary textures [1)granitic texture, 2)poikilitic texture, 3)granophyric texture] and secondary textures[1)perthitic intergrowths, 2)myrmekite, 3)chloritization 4)sericitiza-tion, 5)kaolinitization]. Fabric and mineralogical study of granitoids show that the presence of k-feldspar mega crystals and rounded zircons could probably indicate the characteristics of S-type granitoids or granitoids with crustal origin. But presence of granophyric texture in some of tonalites shows that these masses are plagiogranite type which is considered as I-type granitoids or the granitoids with mantle origin. Presence of mylonitic texture in some other granitoids which have outcrops in the northeast Golpayegan (north of Varzaneh and Sfajerd villages) show that these masses were formed during an orogenic phase (Laramid). Based on studies conducted on conodont fossils obtained from crystallized calc schists and acrytarge in slates of the area which are introduced for the first time in Sanandaj-Sirjan Zone, the age of the metamorphic rocks, that previously were documented as Precambrian, was reviewed and show that they belongs to Paleozoic. Thus, the age of granitoids from the north of Golpayegan was considered younger than late Jurassic and older than Oligocene. In this paper, based on field observations and paleontological studies, the age of granitoids from the north of Golpayegan emplacement were documented for the first time. Thus, throgh studing the texture and age of the granitoidic masses from the Golpayegan area, it could be concluded that some of these masses (granophyric granitoids or I-type) were formed during Jurassic and initial Cretaceous and synchronous with subduction and before continental collision, and some other masses (mylonitic granitoids) were formed during continental collision and synchronous with the end of deformations at the end of orogenic events. Some others (often S-type granitoids), finally, were formed in late Cretaceous-Paleocene after collision of the Arabian plate with the Iranian plate at the end of Cretaceous. بافت‌های اولیه , بافت‌های ثانویه , گرانیتوئید , گلپایگان , سن جای‌گیری , بافت‌های اولیه , بافت‌های ثانویه , گرانیتوئید , گلپایگان , سن جای‌گیری , 768 784 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-98&slc_lang=fa&sid=1